Uitgebalanceerde, uiterst actuele Coronashow

Drie héle goede recensies voor Asociale Afstand in Het Parool, De Volkskrant en de Theaterkrant.

Let op! Sommige voorstellingen zijn geannuleerd. Zie de speellijst.

Freek de Jonge weet zijn preek nog steeds schitterend te verpakken

Mike Peek  Het Parool 6 juli 2020, 07:48

Laat een domineeszoon op zondagochtend Carré bespelen en er klinkt tijdens de inloop gegarandeerd orgelmuziek. Freek de Jonge doorbreekt de gewijde sfeer echter direct. “Wat een merkwaardig tijdstip om leuk te doen,” roept hij vanuit de lege zaal. Het honderdkoppige gehoor, ver­zameld op bankjes voor het podium, draait de hoofden. Een enkeling antwoordt bevestigend op zijn vraag wie er voor het eerst in dit theater is.

De Jonge kijkt mistroostig naar het gapende gat achter hem. “Normaal zitten daar mensen.”

Asociale afstand is een corona­conference. In wording. Zoals alles wat hij tegenwoordig maakt lang ‘in wording’ blijft. De iPad is onmisbaar en je ziet zijn hersenen kraken als hij twee verhalen probeert te combineren. Daar moet hij thuis nog even naar kijken, vertelt De Jonge. “Vroeger deed ik zoiets ter plekke. Vanwege mijn leeftijd lukt dat niet meer. Ik moet het accepteren, maar dat valt niet mee.”

Zelfspot

Ondanks de kerkelijke ouverture is dit geen donderpreek. Geen vlammende conferences over het gevecht tussen economie en gezondheidszorg, maar vooral veel metaforen en allegorieën. Asociale afstand zit vol verhalen waarin De Jonge zelfspot gebruikt om een breder punt te maken over ons gedrag tijdens de coronacrisis.

“Waarom ik? Waarom nu?” jammert hij na een paar weken gedwongen afzondering. Hij mist de gezelligheid, wat voor de cabaretier een nieuwe ervaring is, maar bovenal mist hij de staande ovaties. In een hilarisch ­verhaal rijdt hij naar de Bijlmer op de avond dat er voor de zorg ge­applaudisseerd wordt. Om 19.55 uur stapt De Jonge uit zijn auto. Als het klappen even later begint, maakt hij een buiging. Eerst nog voorzichtig, al snel vol overgave.

Hoewel we lachen om de aandachtsgeile artiest, ettert daaronder de collectieve weerstand tegen het tijdelijk loslaten van ingesleten patronen. Westerlingen zijn het niet gewend om de maatschappij boven het individu te plaatsen.
Ook premier Rutte wordt te kijk gezet, met zijn bevoogdende boodschappen en opmerkelijke taal­gebruik, maar de nadruk ligt veel meer op mens dan op politiek. Wij moeten zelfrijdende auto’s leren ­kiezen tussen het ravijn en het doden van een moeder en kind. Kunnen we die verantwoordelijkheid wel aan? Heeft het coronavirus niet bewezen dat elke beslissing over leven en dood schuurt? Is het lot niet veel eerlijker dan een rationale afweging?

Ja, wie goed luistert, ontdekt misschien tóch een preek in Asociale afstand. De Jonge mag oud zijn, hij weet hem nog steeds schitterend te verpakken.


Freek de Jonge laat Carré weer lachen

De cabaretier is het type artiest dat zich niet laat beperken door welke maatregel dan ook.
Joris Henquet Volkskrant 5 juli 2020, 18:32

Er wordt gelukkig weer gelachen in Carré. Ook al kwam het maar van honderd man publiek, er golfde dit weekend weer een lach door de zaal waar eigenlijk 1.700 mensen in passen. Zoals bij een fraai stukje slapstick aan het slot van de nieuwe voorstelling van Freek de Jonge. In deze act vertoont Freek op het scherm een gemonteerde versie van de coronaspeeches van Mark Rutte. Terwijl Rutte begint aan een eindeloze opsomming van beroepsgroepen, is Freek de gebarentolk die zich uitslooft om de kappers, schoonheidsspecialisten en acupuncturisten correct uit te beelden. ‘En thuis douchen’ is het zinnetje dat aan het slot van elke zin is geplakt; een mooie vondst die de slappe lach oplevert.

Freek de Jonge is het type artiest dat zich niet laat beperken door welke maatregel dan ook. Honderd man publiek? Anderhalve meter afstand houden? Kan mij het schelen, moet hij gedacht hebben. De Jonge was een van de eerste artiesten die dit weekend weer optrad in het heropende Koninklijk Theater Carré in Amsterdam. In de reeks Samen gaven onder anderen muzikant Spinvis, acteur Steef de Jong en cabaretier Sanne Wallis de Vries een show voor honderd mensen, die in de piste van het theater waren geplaatst op roze tweezitsbankjes, omringd door kamerplanten.

Met zijn show Asociale afstand dwingt De Jonge (75) respect af, omdat hij het klaarspeelt om met alleen maar nieuwe, actuele teksten te komen. In zijn conference komt alles voorbij wat ons de afgelopen maanden bezighield: het hamsteren van wc-papier, de anderhalvemeter-regel op de terrassen die op Tweede Pinksterdag (pas om 12.00 uur ’s middags!) weer open konden en de vraag wie er wel of niet een plek op de intensive care verdient. Freek heeft het sprookje van Mondkapje geschreven, en hij vertelt een geestig reisverhaal over een bezoek aan de Chinese stad Wuhan in de jaren negentig, waar zijn vrouw en hij de gekste gerechten kregen voorgeschoteld. Ook speelt hij een prachtig tragikomische scène waarin een zoon op grote afstand een gesprek met zijn bejaarde moeder in het verzorgingstehuis probeert te voeren.

Freek is vol energie: luid roepend, druk gebarend en heen en weer lopend vult hij het grote podium van Carré. Hij sluit muzikaal af met een variant op zijn hit Leven na de dood, ditmaal getiteld We gaan weer leven, als het even kan. Niet elk verhaal is al helemaal fijngeslepen, en zoals vertrouwd bij Freek doen iPad en laptop niet altijd wat de bedoeling is. Maar wat we dit weekend in Carré konden beleven, niet alleen vanuit de zaal maar ook via een uitstekend werkende livestream, was goed en veelbelovend. Het kan later in het jaar een geweldige conference opleveren bij de jaarwisseling. 


Uitgebalanceerde, uiterst actuele Coronashow

Patrick van den Hanenberg in de Theaterkrant
6 juli 2020 Gezien op 5 juli 2020, S A M E N, Theater Carré, Amsterdam

Een week eerder was Freek de Jonge nog in een gemoedelijk onderonsje verwikkeld met het publiek in het minitheater De Schalm in Westwoud in de kop van Noord-Holland. Daar was hij voor de eerste keer aan het zoeken met wat nieuwe losse eindjes, beginflarden en technische experimenten over de coronacrisis. En dan, een week later in Carré, staat er een volwassen, uitgebalanceerde, uiterst actuele show. Freek de Jonge flikt het hem weer.

Carré was afgelopen zondag vijf keer uitverkocht. Twee maal voor Freek in de ochtend en vroege middag, eenmaal voor Sanne Wallis de Vries in de namiddag en twee maal ’s avonds voor Dolf Jansen. De voorstellingen in Carré onder de gezamenlijke titel S A M E N zijn een samenwerkingsverband tussen de theaters Bellevue, De Kleine Komedie en Carré. Dat zou normaal gesproken betekenen dat 8500 bezoekers de kassa zijn gepasseerd, maar door de honderd personen limiet bleef de teller nu op 500 staan. Een buitenkansje voor mensenschuwe theaterliefhebbers, zei Freek.

Het leek Freek geen fluit uit te maken dat er maar 100 bezoekers op de roze loveseats zaten, geflankeerd door planten. Hij was als een kind zo blij dat er weer applaus voor hem klonk. In een van zijn maffe terzijdes vertelde hij dat zijn applausverslaving hem ertoe had gebracht om naar de Bijlmer te gaan waar het applaus voor het zorgpersoneel massaal klonk. De artiest had netjes in alle richtingen gebogen. Hij durft het bijna niet te zeggen, omdat hij het woord al decennia lang in de ban heeft gedaan, maar wat heeft Freek gesnakt naar gezelligheid.

Alle aspecten die een show van Freek de Jonge doorgaans zo aantrekkelijk maken zitten in Asociale Afstand. Hij vertelt een filosofisch sprookje over ‘Mondkapje en de wolf in het bos’ waar iedereen bang voor elkaar is en waar de bevoorrechte ‘Langen’ tegenover de Small lives matter-beweging staan. De zwarte humor komt van een begrafenisondernemer die door de drukte vier lijken heeft moeten laten lopen. In een vrolijk onsmakelijk verhaal over een bezoek van het echtpaar De Jonge aan Wuhan in 1994 leren we over de oorsprong van het virus. De voedselbank en het hamsteren komen natuurlijk voorbij. Het sentiment zit in een bezoek aan zijn oude moeder. Hij schreeuwt haar toe vanaf de parkeerplaats van het verpleeghuis, waarbij op mooie manier de tekst Nu het nog kan van twintig jaar terug wordt gerecycled.

En er is pure slapstick als Freek aan het klungelen is met houten klapstoeltjes en tafeltjes en een afzetlint om het terras op tweede pinksterdag op orde te krijgen. We zien hem ook mimisch komisch als gebarentolk die in een razend tempo alle beroepen moet uitbeelden die van Rutte weer aan de slag mogen. Die Rutte knip-en-plak montage van zijn corona persconferenties is een bekende en tamelijk makkelijke truc, maar wat is die (‘En thuis douchen’) ongelooflijk grappig.

Wollt ihr den totalen Freek? Ga dan naar Asociale Afstand.